- De Europese Commissie heeft ChatGPT aangemerkt als een zeer grote zoekmachine.
- Reddit en Roblox vallen in de categorie van zeer grote online platforms.
- De drie diensten zullen binnen vier maanden aan aanvullende DSA-verplichtingen moeten voldoen.
- Dit is de eerste keer dat een AI-chatbot aan dit toezichtregime is onderworpen.
De Europese Commissie heeft besloten om ChatGPT, Reddit en Roblox samen te voegen. Vanaf nu wordt de chatbot van OpenAI beschouwd als een zeer grote online zoekmachine , terwijl het sociale netwerk en het gamingplatform worden geclassificeerd als zeer grote online platforms in het kader van de Digital Services Act (DSA). Het besluit, dat maandag werd aangekondigd, vloeit voort uit het feit dat alle drie de diensten de drempel van 45 miljoen maandelijks actieve gebruikers in de EU overschrijden, wat overeenkomt met ongeveer één op de tien inwoners van het blok.
Dit is de eerste keer dat een AI-chatbot in deze categorie valt, en met goede reden. De Digital Services Act (DSA), die sinds 2022 van kracht is, is het belangrijkste instrument van Brussel voor de regulering van de digitale wereld. Door deze classificatie vallen ChatGPT, Reddit en Roblox nu onder het strengste toezichtsregime van Europa, met verplichtingen variërend van het beoordelen van systeemrisico's tot het ondergaan van onafhankelijke audits. De maatregel treft niet alleen deze drie bedrijven, maar schept ook een precedent voor andere soortgelijke diensten die mogelijk hetzelfde aantal gebruikers bereiken.
Wat houdt deze aanduiding in?
Voor ChatGPT liggen de zaken heel anders. De Commissie beschouwt het als een hybride dienst die fungeert als zoekmachine, omdat het kan interageren met gebruikersvragen en daarop kan reageren door op het web te zoeken. Dit betekent dat het aan dezelfde regels moet voldoen als andere zoekmachines zoals Google, maar met één extra voorwaarde: als AI-systeem moet het ook de risico's in de gaten houden die de algoritmes kunnen genereren, zoals de verspreiding van illegale inhoud of negatieve effecten op de geestelijke gezondheid van gebruikers. Reddit en Roblox daarentegen zijn platforms waarop gebruikers content kunnen creëren en delen, en vallen dus onder de categorie online platforms.
De drie bedrijven hebben nu vier maanden de tijd om zich aan de nieuwe eisen aan te passen , oftewel tot eind november 2026. Gedurende deze periode moeten ze maatregelen implementeren om systeemrisico's te beperken, toegang bieden tot externe onderzoekers en crisisbeheersingsmechanismen activeren. Bovendien zal de Commissie toezicht houden op hun naleving in samenwerking met de Ierse toezichthouder (Coimisiún na Meán) voor ChatGPT en Reddit, en met de Nederlandse Autoriteit Consumenten en Markt (ACM) voor Roblox, aangezien dit de landen zijn waar hun Europese hoofdkantoren gevestigd zijn.
Indrukwekkende cijfers
De cijfers achter deze beslissing zijn overtuigend. Volgens gegevens die door de bedrijven zelf zijn aangeleverd, registreerde ChatGPT in de eerste helft van 2026 gemiddeld 159,1 miljoen maandelijks actieve gebruikers in de EU , terwijl Reddit 57,2 miljoen en Roblox 48 miljoen gebruikers telden. Deze cijfers overschrijden niet alleen de drempel van 45 miljoen, maar plaatsen deze diensten ook bij de meest gebruikte op het continent. Met deze drie toevoegingen komt het totaal aantal platforms en zoekmachines dat onder de strengste DSA-regelgeving valt nu op 28, waaronder namen als LinkedIn, Instagram, X, TikTok, Amazon en Google.
Maar het verloopt niet allemaal van een leien dakje. De DSA heeft al laten zien dat ze weet hoe ze moet optreden. Tot nu toe heeft de Commissie boetes opgelegd van in totaal € 870 miljoen , met opmerkelijke bedragen zoals € 550 miljoen voor AliExpress, € 200 miljoen voor Temu en € 120 miljoen voor X. En als deze bedrijven zich niet aan de nieuwe verplichtingen houden, riskeren ze een boete van maximaal 6% van hun wereldwijde jaaromzet, een bedrag dat in het geval van OpenAI astronomisch hoog zou kunnen zijn gezien de snelle omzetgroei.
Reacties en context
De uitvoerend vicevoorzitter van de Commissie, Henna Virkkunen, heeft duidelijk gemaakt dat ze niet zullen terugdeinzen: "Deze nieuwe aanwijzingen betekenen dat ChatGPT, Reddit en Roblox nu onderworpen zullen zijn aan een hoger niveau van controle en verantwoording binnen de Europese Unie, in overeenstemming met hun aanzienlijke impact op onze burgers en onze samenleving." Ze waarschuwde ook dat ze het digitale landschap zullen blijven monitoren en niet zullen aarzelen om elk platform aan te wijzen dat aan de criteria voldoet.
Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan heeft de regering-Trump al haar ongenoegen geuit over het Europese regelgevingsoffensief. Ze hebben de DSA- en DMA-boetes bestempeld als een "nieuwe vorm van economische afpersing" en gedreigd met vergeldingsmaatregelen tegen landen die Amerikaanse technologiebedrijven viseren. Deze spanning zou kunnen escaleren nu nog drie Amerikaanse diensten onder direct toezicht van Brussel zijn komen te staan, maar de Commissie blijft onvermurmelijk: haar regels gelden ongeacht de jurisdictie of het eigendom van het bedrijf.
Uiteindelijk markeert deze classificatie een keerpunt in de regulering van kunstmatige intelligentie in Europa. ChatGPT, Reddit en Roblox zullen moeten aantonen dat ze veilig en transparant kunnen opereren, en dat zullen ze doen onder het toeziend oog van de Europese autoriteiten. De komende maanden zullen cruciaal zijn om te zien hoe ze zich aanpassen aan deze nieuwe regels en of andere platforms zoals Gemini, Copilot of Fortnite dit voorbeeld zullen volgen.
